Twee Modellen

Voor de lezer die nu plaatjes verwacht van Kate Moss en Rachel Weisz: helaas, deze blog gaat over wetenschappelijke modellen.

En nee, dat betekent niet Kate Moss en Rachel Weisz in een labjas.

Tweedeling
Grofweg kun je in de wetenschap een tweedeling aanbrengen. De tweedeling tussen experimentele wetenschap en historische wetenschap.

De laptop waar ik nu mee schrijf, het scherm waar jij op leest, het horloge aan je pols, de natuurwetten van Newton en Maxwell, het zijn allemaal voorbeelden van experimentele wetenschap. Wat je onderzoekt is in het heden, en je onderzoek voldoet aan de vijf criteria van de natuurwetenschap: voorspelbaar, testbaar, waarneembaar, herhaalbaar en falsifieerbaar.

Aan de andere kant heb je de historische wetenschappen als paleontologie, archeologie en geologie. De onderwerpen die je bestudeert liggen in het verleden. Je kunt vaak geen herhaalbare experimenten doen. Hoe hard je ook probeert, je kunt een T-rex geen gras of vlees voorhouden om te zien waar zijn voorkeur naar uit gaat.

Wereldbeeld
Daarom heb je bij historische wetenschap aannames nodig. Die aannames komen voort uit je wereldbeeld.

Als je gelooft dat alles door evolutie is ontstaan, dan zie je de bewijzen vóór evolutie. Als je gelooft dat God alles geschapen heeft, dan zie je de bewijzen voor het Bijbelse scheppingsmodel.

Een voorbeeldje: stel dat we dit bot (een feit) opgraven:

En na lang onderzoek er achter komen dat het bot van deze meneer de apatosaurus was:


Dan kun je globaal gezien op twee manieren naar dit feit kijken. Er zijn eigenlijk maar twee wezenlijk andere alternatieven:
-God heeft de wereld gemaakt (schepping)
-De wereld heeft zichzelf gemaakt (evolutie)

Over de precieze details kun je natuurlijk nog veel zeggen, en er zijn ook christenen die beweren dat God evolutie heeft gebruikt om te scheppen (daarover in een andere post meer), maar laten we ons tot deze twee modellen beperken. Je kunt dus met twee verschillende brillen op naar dit feit kijken: de atheïstische evolutiebril of de christelijke Bijbelse bril:

2brillen

Het probleem is dus niet dat er verschillende feiten zijn, sommige die wijzen op schepping en andere die wijzen op evolutie. Nee, het is eerder dat alle feiten zowel wijzen op schepping enevolutie (of in elk geval in beide modellen passen), maar dat de uitleg van die feiten afhangt van welke bril je op hebt.

De (atheïstische, bij mijn weten) auteur Sir Arthur Conan Doyle had dit ruim 100 jaar geleden al begrepen. In één van zijn Sherlock Holmes verhalen schreef hij:

“Indirect bewijs, mijn waarde Watson, is een bedrieglijk iets, (…) het mag rechtstreeks schijnen te wijzen op een bepaalde zaak, maar als je je standpunt maar een klein beetje verschuift, kan het zomaar even rechtstreeks naar iets totaal anders wijzen. (…) Er is nauwelijks iets meer misleidend dan een onmiskenbaar feit.”

Bekijk het eens van de andere kant

De bril die je op hebt bepaalt dus welke conclusie je trekt. De kans is groot dat je je hele leven lang al met dezelfde bril op hebt rondgelopen, zonder te weten dat je die op hebt. Probeer het eens van de andere kant te bekijken. Verander eens van bril. Ik heb beide brillen opgehad, en ben tot de conclusie gekomen dat de Bijbelse bril het beste beeld geeft. Waarom?

Weet je nog die vijf criteria van de wetenschap? Eén daarvan is ‘voorspelbaar’. Vanuit het Bijbelse wereldbeeld en vanuit het atheïstische wereldbeeld kun je voorspellingen doen over deze wereld. De voorspellingen van het Bijbelse model blijken keer op keer te kloppen met de waarnemingen, die van het evolutiemodel… niet. Maar ook dat is onderwerp voor een andere post.

Bedankt voor het lezen, en voor de lezers die niet zijn afgehaakt, toch maar een plaatje van Rachel Weisz in een labjas.

Shalom,

-GJ

Advertenties

6 thoughts on “Twee Modellen

  1. Ik lees hier een drogreden. Wetenschap kan uitstekend iets over het verleden of de toekomst zeggen. Dat men er niet bij was is geen criterium.

    Een man loopt onder een steiger door en krijgt opeens een steeksleutel op zijn hoofd. Auw. Gelukkig houdt hij er slechts een buil aan over.
    Hij kijkt naar boven en ziet bouwvakkers werken met gereedschap. Hij maakt er een zaak van en de voorman komt met zijn werknemers naar de rechter die een aantal dingen vaststelt:
    De steeksleutel blijkt van het type te zijn dat ze gebruiken.
    In de gereedschapskist van een van de werknemers ontbreekt net de steeksleutel die op het hoofd van de man is gevallen.
    Het DNA van de werknemer zit er nog op.

    Duidelijke zaak?

    Volgens jou niet. De man noch de rechter was er immers bij toen de werknemer zijn steeksleutel uit handen liep glippen.

    Like

    1. Om Sherlock Holmes te citeren:

      “Indirect bewijs, mijn waarde Watson, is een bedrieglijk iets, (…) het mag erg rechtstreeks schijnen te wijzen op een bepaalde zaak, maar als je je standpunt maar een klein beetje verschuift, kan het zomaar even rechtstreeks naar iets totaal anders wijzen. (…) Er is nauwelijks iets meer misleidend dan een onmiskenbaar feit.” 

      Het indirecte bewijs lijkt er op te wijzen dat de schuld bij de bouwvakkers ligt. Maar je kunt niet hard maken dat dat ook zo is. Eén van de bewoners zou de sleutel naar beneden hebben kunnen gooien toen deze man langsliep. Of door de vibraties van een langsrijdende vrachtwagen kan de sleutel naar beneden gevallen zijn. Je haalt nu precies aan wat het probleem is met historische wetenschap, en dat is dat je het nooit 100% zeker kunt weten. In een rechtszaak zoals jij hier beschrijft zal een ooggetuigenverslag (een voorbijganger die zag dat een bouwvakker de sleutel uit zijn handen liet glippen, bijvoorbeeld) veel meer waarde hebben dan het indirecte bewijs van de sleutel en de DNA sporen.

      Wij hebben over de oorsprong van de wereld ook zo’n ooggetuigenverslag, namelijk de Bijbel! God was erbij, en Hij geeft een verslag van hoe de schepping er aan toe is gegaan.

      Shalom,

      -GJ

      Like

  2. Hmmm, weer die niet bestaande tweedeling in wetenschap die alleen creationisten maken. Ik dacht dat je jezelf wetenschapper noemde……..
    Er bestaat niet zoiets als een scheiding tussen experimentele en historische wetenschap, zeker niet in de natuurwetenschappen.

    Je aanname dat een getuigenverklaring zwaarder weegt dan forensisch techbnisch bewijs, zegt al genoeg over je gebrek aan inzicht in de rechtsspraak en juridische bewijsvoering. Het is wetenschappelijk bewezen dat getuigenverklaring erg onbetrouwbaar zijn.
    Forensisch technisch bewijs kan juist al die theorieen (een ander die de steeksleutel gooit, trillingen etc) uitsluiten danwel bewijzen.

    Om de letterlijke interpretatie van de bijbel toe te passen op bewijs van evolutionaire processen, vergt alleen maar verdraaiingen van de gegevens.
    Een stukje indirect bewijs kan inderdaad tot vele verschillende conclusies leiden. Het gebruik van onafhankelijk indirect bewijs maakt het mogelijk verschillende hypotheses van elkaar te onderscheiden en te bewijzen.
    Het geheel van bewijsstukken dat er ligt rondom de theorie van biologische evolutie, kan absoluut niet verklaard worden door de bijbelse creationisme hypothese.

    Like

    1. Dat die scheiding niet expliciet benoemd wordt wil niet zeggen dat ze er niet is. Feit is dat je geen experimenten of metingen kunt doen in het verleden, enkel in het heden. Dat is het grote verschil tussen bijvoorbeeld scheikunde, natuurkunde en techniek aan de ene kant en paleontologie, geologie en forensisch onderzoek aan de andere kant.

      Getuigenverklaringen zijn subjectief (ik zou ze niet gelijk erg onbetrouwbaar noemen, en je doet hier een claim over wetenschappelijk bewijs zonder bronnen, waar baseer je die claim op?), maar dat is indirect bewijs ook. Dat dient ook geïnterpreteerd te worden. En zelfs in Bijbelse tijden wist men al dat het getuigenis van één mens niet rechtsgeldig was.

      Het is niet zo dat de gegevens verdraait moeten worden, maar de interpretaties. Ik ben van mening dat wat jij ‘het geheel van bewijsstukken’ noemt prima vanuit een Bijbels model verklaard kan worden. Maar dan hoor ik graag wel van je: welke bewijsstukken zijn volgens jou dan niet te verklaren? Als je een leuk lijstje geeft zal ik daar in de toekomst eens een artikeltje aan wijden.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s