Neanderthaler-evolutie?

Er is veel veranderd sinds Charles Darwin in 1859 met zijn evolutietheorie aan kwam zetten. In Darwins tijd ging men ervan uit dat alleen de moderne, westerse mens ‘beschaafd’ was. Alle andere mensen werden gezien als ‘primitief’. Ook menselijke resten en fossielen werden op die manier geïnterpreteerd. Zo werden neanderthalers vroeger afgebeeld als domme, primitieve holemensen. Maar steeds vaker blijkt dat ze helemaal zo primitief niet zijn!

Neanderthalers hebben in de afgelopen 150 jaar een heuse ‘evolutie’ doorgemaakt. Niet in het echt, maar in de denkbeelden van wetenschappers. De eerste afbeeldingen die men van neanderthalers maakte laten een woeste, bebaarde, kromlopende man met een knuppel of speer en een dierenvel zien. Iemand die dichter bij apen dan bij mensen zou staan. Maar toegegeven, dat dacht men in die tijd, en ver daarna, ook van mensen met een donkere huidstint.

Neanderthaler_Fund.png
Reconstructie van een neanderthaler uit 1888.

Ondertussen weten we wel beter. Neanderthalers waren gewone mensen. Hun DNA komt deels overeen met dat van de moderne mens. De biologische naamgeving is veranderd van Homo neanderthalensis (mens uit het Neanderdal) naar Homo sapiens neanderthalensis (wijze mens uit het Neanderdal). De toevoeging sapiens is gelijk aan de biologische benaming voor tegenwoordige mensen: Homo sapiens sapiens. Daarmee geven biologen toe dat de ‘primitieve’ neanderthalers ook gewone, slimme mensen waren, en geen halve apen.

Slimme mensen
Er komen steeds meer aanwijzingen voor dat neanderthalers inderdaad slimme mensen waren. Men wist al dat ze begrafenisrituelen hadden, muziek maakten en make-up gebruikten. In de Grotte du Renne in Frankrijk zijn ook kleine
kraaltjes gevonden – niet meer dan een centimeter in diameter – gemaakt van bot, ivoor en schelpjes. Ze zijn doorboord, om aan een ketting gehangen te worden. Dat betekent dat de makers over hele fijne gereedschappen moesten beschikken. Omdat ze gevonden zijn op een plek die in verband wordt gebracht met neanderthalers, denken sommige wetenschappers dat ze ook echt van neanderthalers zijn. 

BBC-shell-beads.jpg
Doorboorde schelpjes (niet die uit Frankrijk). Afb. Chris Henshilwood, Wikimedia Commons.

Maar hier komen evolutionistische vooroordelen de hoek omkijken. Want volgens andere onderzoekers zouden neanderthalers veel te primitief zijn geweest om zulke fijne sieraden te maken. Alles wijst erop dat de kralen door neanderthalers zijn gemaakt. Maar die theorie past niet in het evolutieplaatje. Daarom ontkennen sommige wetenschappers liever de feiten, en zoeken ze naar een andere theorie (zoals dat ze van veel ‘modernere’ mensen zouden zijn).

Modern of primitief?
Waar passen neanderthalers in het Bijbelse plaatje? Vanuit de Bijbel weet je dat Adam en Eva de eerste mensen waren. Neanderthalers (mensen) kunnen dus niet voor Adam geleefd hebben. De sporen van Neanderthalerbewoning vind je ergens in de allerbovenste aardlagen, of in grotten die in het sedimentair gesteente zijn ontstaan. Omdat die sedimenten door de zondvloed zijn afgezet, moeten ze dus ook van na de vloed zijn.

450px-Neandertaler_reconst.jpg
Afb. Stefan Scheer, Wikimedia Commons

Wat opvalt aan neanderthalers is dat ze een robuust uiterlijk hebben. Hiervoor zijn verschillende theorieën geopperd. Zo schijnen je jukbeenderen en wenkbrauwrichel je hele leven lang door te groeien. Als neanderthalers net na de zondvloed leefden, werden ze waarschijnlijk een stukje ouder dan de mensen van nu. Een andere verklaring voor die robuustheid is rachitis, de Engelse ziekte, veroorzaakt door een tekort aan vitamine D. Je krijgt een vitamine D-tekort door gebrek aan zonlicht. Veel creationisten gaan ervan uit dat er na de zondvloed een ijstijd was. Die werd onder andere veroorzaakt doordat er veel vulkanische activiteit was in de periode tijdens en vlak na de zondvloed. Veel vulkanisme betekent stof en as in de lucht, waardoor zonlicht wordt tegengehouden.
En dan is er van neanderthalers nog bekend dat ze stenen voorwerpen gebruikten. Primitief, toch? Nee hoor! Het was juist gemakkelijk, wanneer je tijdens de ijstijd meetrok met de kuddes. Je maakte gewoon nieuwe pijlpunten op de plek waar je je kamp opzette.
Vanwege al deze gegevens plaatsen veel creationisten neanderthalers in de periode net na de vloed.

Juwelen
Dat neanderthalers begrafenisrituelen en een gevoel voor schoonheid (make-up, sieraden) hadden, wijst erop dat ze geen primitieve halve apen waren. Toch zullen ze dat in de ogen van sommige evolutionisten altijd blijven, ongeacht hoeveel sieraden er in verband worden gebracht met neanderthalers. Want al draagt een aap een gouden ring…

Editorial_cartoon_depicting_Charles_Darwin_as_an_ape_(1871).jpg

Advertenties

6 thoughts on “Neanderthaler-evolutie?

  1. Hallo Gert-Jan,

    Dat neanderthalers gewoon mensen waren neem ik wel aan. Wel vraag ik me af hoe het komt dat hun DNA maar deels overeen komt met dat van ons als we allemaal van Noach afstammen. Weet u dat?
    Met vriendelijke groet.

    Like

    1. Hoi Dirk,

      Zeg maar ‘je’ hoor!

      Zover ik heb kunnen vinden delen moderne mensen en neanderthalers 99,7% van het DNA. Er zit dus maar 0,3% verschil in. Dat is van dezelfde orde als de verschillen die je vindt tussen verschillende moderne mensen onderling.

      Overigens is het schatten van variatieverschillen nogal lastig. Daar zijn verschillende manieren voor, die allemaal hun eigen percentage opleveren. De verschillen zijn dus klein genoeg om te kunnen concluderen dat neanderthalers, net als moderne mensen, gewoon van Noach af konden stammen. De verschillen die er zijn, zijn gewoon de verschillen die onderling tussen mensen optreden (zo zijn mijn genen weer wat anders dan de jouwe, gewoon omdat we verschillende personen zijn; maar we stammen wel allebei van Noach af!).

      Shalom,

      -GJ

      Like

  2. Beste Gert-Jan,
    Ik snap je redenering niet helemaal. Je zegt: ‘De verschillen zijn dus klein genoeg om te kunnen concluderen dat neanderthalers, net als moderne mensen, gewoon van Noach af konden stammen.’ Het verschil tussen de mens en de chimpansee bedraagt zo’n 5%, zie: https://s3.amazonaws.com/ClubExpressClubFiles/201240/documents/007.pdf?AWSAccessKeyId=AKIAIB6I23VLJX7E4J7Q&Expires=1480610814&response-content-disposition=inline%3B%20filename%3D007.pdf&Signature=g1AXwbjk2027KDt3ANR%2FVWEJrSk%3D. Is dat verschil dan opeens weer te groot om te overbruggen? Waar ligt de grens?

    Like

    1. Hoi Radagast,

      Het verschil tussen genomen is lastig te bepalen, omdat je verschillende meetcriteria hebt. Voor de mythe dat mensen en chimps >98% overeenkomstig DNA hebben is alleen gekeken naar een aantal voor eiwitten coderende genen. Je link geeft een error, maar ook 5% lijkt me niet het juiste getal te zijn – het genoom van een chimp is (uit m’n hoofd) 14% langer dan dat van een mens.

      Het verschil overbruggen zit ‘m niet zozeer in hoeveel procent overeenkomsten je hebt, maar meer in waar die overeenkomsten zitten. Dat neanderthalers gewone mensen zijn concludeer ik op basis van de in dit artikel genoemde eigenschappen, niet zozeer op basis van het DNA. Ik geef richting Dirk alleen maar aan dat de genetische verschillen tussen neanderthalers en de moderne mens niet groter zijn dan de verschillen tussen mensen onderling.

      Shalom,

      -GJ

      Like

  3. Beste Gert-Jan,
    Vreemd dat mijn link een error gaf. Het is een artikel van de Amerikaanse creationist dr. Todd Wood, ‘THE CHIMPANZEE GENOME AND THE PROBLEM OF BIOLOGICAL SIMILARITY’. Daarin concludeert hij dat het genoom van de chimpansee zeer veel lijkt op dat van de mens. Wood is niet onder de indruk van de beweringen dat er een veel groter verschil is: http://toddcwood.blogspot.nl/2011/01/rtb-and-chimp-genome-part-4.html. Volgens mij is het niet algemeen geaccepteerd dat er een veel groter verschil is dan zo’n 95%. De meeste studies geven ongeveer dat getal aan.

    Like

    1. Interessant artikel. Maar zelfs al zijn er overeenkomsten, dan is dat nog geen bewijs voor evolutie. Je kunt de data net zo goed interpreteren als een aanwijzing voor een intelligent Ontwerper.

      Daarbij, Todd geeft toe dat hij ook maar naar een gedeelte van het DNA heeft gekeken. Men heeft er nog totaal geen weet van hoe het hele chimp-genoom eruitziet. En zelfs een 5% verschil betekent 150 miljoen verschillende basenparen. Dat is nogal een opgave voor evolutie, uitgaande van willekeurige mutaties…

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s